دانشکده علوم پزشکی بهبهان | اسناد بالا دستی طب سنتی

اسناد بالا دستی

تصمیم نمایندگان ویژه رییس جمهور نسبت به ایجاد معاونت طب سنتی ایرانی ـ اسلامی

شماره۴۴۳۵۱/ت۴۸۹۲۳ن ۲۸/۲/۱۳۹۲

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

تصمیم نمایندگان ویژه رئیس جمهور در کارگروه احیا و توسعه نظام طب سنتی به استناد اصل یکصد و بیست و هفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر برای اجرا ابلاغ می شود:

 

۱ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجاز است به استناد تبصره (۳) ماده (۵۷) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب ۱۳۸۹ـ نسبت به ایجاد معاونت طب سنتی ایرانی ـ اسلامی اقدام نماید. معاون طب سنتی ایرانی ـ اسلامی قائم مقام وزیر در امور طب سنتی ایرانی ـ اسلامی می باشد.

۲ـ کارگروه یاد شده به شورای عالی سیاستگذاری طب سنتی ایرانی ـ اسلامی تغییرنام و دبیرخانه آن در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (معاونت طب سنتی ایرانی ـ اسلامی) می باشد.

۳ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجاز است نسبت به ایجاد و راه اندازی دانشگاه علوم پزشکی طب سنتی ایرانی ـ اسلامی اقدام نماید.

۴ ـ سند توسعه طب سنتی ایرانی ـ اسلامی به شرح متن پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیئت دولت است، تعیین می گردد. دستگاههای اجرایی موظفند نسبت به اجرای تصمیمات مربوط مطابق برنامه زمان بندی شده اقدام و نتیجه را هر سه ماه یکبار به دبیرخانه شورا گزارش نمایند.

 

معاون اول رئیس‎جمهور ـ محمدرضا رحیمی

 

سند توسعه طب سنتی ایرانی ـ اسلامی

چشم انداز و مأموریت

چشم انداز:

معاونت طب سنتی ایران برای توسعه فرهنگ، آداب و میراث پزشکی در راستای اسناد چشم انداز، ایران ۱۴۰۴ و براساس نقشه جامع علمی، تحقیقاتی کشور و با تکیه بر آموزه های ارزشمند اسلامی و تاریخ افتخارآمیز ایران زمین بر آن است که از طریق هدایت، رهبری، برنامه ریزی، پشتیبانی و نظارت بر امور مربوط به پژوهش، آموزش و خدمات پزشکی در زمینه طب سنتی ایرانی، بتواند ضمن احیای میراث علمی و تاریخی مکتب پزشکی اسلامی ـ ایرانی در سطح جهانی به ارتقای جایگاه آن به عنوان شیوه ای جامع، جامعه نگر، مستند و کارآمد مبتنی بر ارزش های اخلاقی در نظام سلامت دست یابد.

مأموریت:

دستیابی به چشم انداز معاونت طب سنتی ایران در راستای تعالی جایگاه علمی کشـور و نیل به خـودباوری منطقی و علمی دانشـوران علوم پزشکـی و آحـاد جامعه در بخش های شش گانه پژوهش، آموزش، امور دارویی، خدمات تندرستی و درمانی، فرهنگ عمومی و طب مکمّل مقدور خواهد بود به نحوی که برآیند آن ضمن انگیزش روحیه جستجوگری و تقویت عزّت ملّی در عرصه علوم پزشکی، منجر به ارتقای سطح سلامت در سطوح فردی و اجتماعی و شاخص های ملّی و بین المللی مربوط به آن گردد:

پژوهش: شامل برنامه ریزی، بسترسازی، هدایت، پیشنهاد، تدوین، تصویب و حمایت از پژوهشهای بنیادی و کاربردی در راستای تعمیق دانش موجود است.

آموزش: دربرگیرنده بسترسازی، برنامه ریزی، حمایت، هدایت و ارائه آموزش های مستمر در سطوح مختلف (دانش آموزی، دانشجویی و آحاد و جامعه) است.

امور دارو: برنامه ریزی، هدایت، حمایت و نظارت بر تولید و تجارت داروهای طب سنتی ایران و به ویژه داروهای گیاهی مبتنی بر تضمین کیفی آنها را در بر می گیرد.

خدمات تندرستی و درمانی: بسترسازی، تدوین قوانین و الزامات و استانداردهای مربوط، هماهنگی، حمایت و پشتیبانی، نظارت برای ارائه خدمات تندرستی و درمانی با استفاده از طب سنتی ایران و در تمامی ابعاد آن و با بهترین کیفیت را شامل می شود.

فرهنگ عمومی: بسترسازی، برنامه ریزی، هدایت و نظارت بر ابعاد مختلف فرهنگ عمومی در زمینه فرهنگ، آداب و میراث پزشکی برای ارتقای جایگاه آن در نگرش و کاربرد مردمی آن را دربرخواهد داشت.

طب مکمل: شامل هدایت، نظارت، ساماندهی و تدوین چارچوب های قانونی امور مربوط به خدمات درمانی براساس شیوه های طب مکمل را شامل می گردد.

ذی نفعان طب سنتی ایران:

الف. حوزه های مختلف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

ب.کلیه نهادها ،ادارات و نهادهای دولتی و خصوصی

ج.عامه مردم

استراتژی طب سنتی ایران

فرصت ها:

۱. باور قوی عامه مردم به فرهنگ، آداب و میراث پزشکی ایرانی

۲. حمایت مسئولان ارشد نظام جمهوری اسلامی ایران از گسترش و تعمیق فرهنگ، آداب و میراث پزشکی ایرانی

۳. سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران

۴. نقشه جامع علمی سلامت

۵ . وجود اقلیم متنوع سرزمین ایران و رستنی های متنوع آن در مقوله ی گیاهان دارویی

۶ . جایگاه ارزشمند کشور ایران در سطح منطقه ای و بین المللی و نقش مکتب طب سنتی ایران در تقویت آن

۷. رویکرد به اشتغال زایی در سطح ملی

۸ . ارتباط علمی و فرهنگی با سایر مکاتب طب سنتی در جهان مانند طب آیرودا، طب آسیایی و طب چینی در گستره تاریخ

۹ . تأسیس رشته های مصوب دانشگاهها در عرصه طب ایرانی (طب، داروسازی تغذیه، پرستاری، طب عامیانه و تاریخ پزشکی طب سنتی ایران در حیطه های تخصصی

تهدیدها:

۱. مقاومت فرهنگی بخش هایی از جامعه

۲. فقدان قوانین و آیین نامه های مربوط به نحوه حمایت و نظارت در عرصه های شش گانه

۳. فقدان ردیف های سازمانی در نظام آموزش و پژوهش

۴. متولیان مختلف و ناهماهنگی این متولیان در عرصه های مختلف طب سنتی ایران

۵ . تبلیغات کاذب و ادعاهای واهی و سودجویی برخی از مدعیان در عرصه طب سنتی ایران و مکمل

۶ . تغییرات مکرر و سریع در مدیریت ها

۷. فقدان جایگاه مصرح و قانونی در اسناد بالادستی نظام

نقاط قوت:

۱. وجود منابع گران سنگ، مکتوب و مستند در زمینه طب سنتی ایران

۲. حضور پژوهشگران و نخبگان فرهیخته و برجسته در عرصه طب سنتی ایران

۳. علاقه روزافزون دانش پژوهان جوان به طب سنتی ایران

۴. در دسترس بودن دانش فنی و امکانات لازم برای ارائه خدمات درمانی مبتنی بر طب سنتی ایران

۵ . رقابتی ـ اقتصادی بودن خدمات طب سنتی ایرانی و مکمل در عرصه ارائه خدمات سلامت

۶ . کارآیی درمان با طب سنتی ایران

۷. بازنویسی و در دسترس قرار گرفتن بسیاری از متون طب سنتی ایران

۸ . توانایی بالقوه این طب در ارائه راهکارهای درمانی جدید

۹. وجود متخصصین و دانش تخصصی در سطوح بین المللی در زمینه داروهای مورد استفاده در طب سنتی ایران

۱۰. دسترسی به منابع مکتوب و بی نظیر در زمینه های فرهنگ پزشکی، طب سنتی ایران، تاریخ و تمدن اسلامی

۱۱ . تأسیس رشته های مصوب دانشگاهی در عرصه طب سنتی ایران (طب و داروسازی تاریخ پزشکی در حیطه های تخصصی) و دانشکده ها و مراکز تحقیقاتی مرتبط

۱۲. تأسیس معاونت طب سنتی ایران و مرکز فرهنگ، آداب و میراث پزشکی در ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

منشور احیاء و کاربرد طب سنتی ایران

اصول کلی و بنیادهای اندیشه احیاء و کاربرد طب سنتی ایران

اصل اول: تعهد و پای بندی به تمامی موازین شناخته شده حقوق بیمار و اخلاق پزشکی

۱. دریافت مطلوب و محترمانه خدمات سلامت، حق بیمار است.

● ارائه خدمات سلامت با هدف بازیابی، تأمین، حفظ و ارتقاء سلامت بیماران و گیرندگان خدمات طب سنتی

● احترام به شخصیت، ارزش ها و اعتقادات بیمار و پرهیز از هرگونه تبعیض بر پایه دین، قومیت، زبان، نژاد و مواردی از این دست

● اولویت منافع بیمار بر منافع ارائه کننده خدمات

● خوشرویی، دلسوزی، همدردی، درک نگرانی های بیمار و حوصله در شنیدن شکایات و خواسته های او

● پرهیز از تحمیل هرگونه درد و رنج قابل پیشگیری یا کاهش، در مراحل مختلف ارائه خدمات سلامت

● همکاری منطقی و محترمانه با سایر اعضاء تیم درمان در جهت فراهم کردن حداکثر تحقق نیاز بیمار به خدمات سلامت

● محرمانه دانستن هر گونه اطلاعات شخصی یا پزشکی مربوط به بیمار در چارچوب قوانین اخلاق پزشکی

● انتقال اطلاعات لازم برای دستیابی بیمار به حداکثر سلامت به زبان قابل فهم برای او و نیز احساس مسئولیت نسبت به آموزش بیمار یا اطرافیان وی برای توانمندسازی آنها به منظور استمرارمراقبت های سلامت لازم

● رفتار صادقانه و مؤدبانه و به موقع نسبت به گیرندگان خدمات سلامت و ارجاع بیمار به مرکز و شیوه درمانی مناسب تر و نیز انجام مشاوره برای انتخاب روش درمانی مناسب تر و کاراتر در موارد خاص

● توجه خاص به گروه های آسیب پذیر همانند کودکان، زنان باردار و شیرده، سالمندان، معلولان، زندانیان، افراد بدون سرپرست و نیز بیماران با مشکلات روانی

● احترام به حق خودمختاری بیمار در چارچوب قوانین اخلاقی و کشوری

● مبادرت به درمان های فوری در مواقع اورژانس براساس موازین قانونی پزشکی و صرفنظر از امکان وصول هزینه

۲ـ اطلاع رسانی کافی و ضروری نیز حق بیمار است:

● بیان هزینه، پذیرش یا عدم پذیرش بیمه و آگاه سازی بیمار از دفعات و کیفیت مراجعات بعدی

● امکان آگاهی بیمار از تحصیلات، مسئولیت ها، مراتب علمی و تجربی اعضاء تیم درمان

● اطلاع رسانی به بیمار در زمینه روش های تشخیص و درمان در طب سنتی و نیز امکان استفاده از سایر شیوه های طبی در صورت لزوم

● فراهم کردن امکان پاسخگویی به سؤالات یا نگرانی های بیمار پس از آغاز درمان و در فواصل مراجعات

● اطلاع یافتن بیمار در مورد پرونده پزشکی خود با رعایت مصلحت های ویژه

● اگر بیمار از مراکز آموزشی خدمات دریافت می کند اطلاع رسانی در مورد حدود دفعات و چگونگی استفاده آموزشی از او در چارچوب حفظ حرمت افراد و حداقل مزاحمت برای وی از پیش بگونه ای شایسته.

۳. استقبال از نظارت، انتقاد منطقی و پیشنهادات مسئولین و همکاران

● پرهیز از هرگونه رفتار پنهانی و تهدیدآمیز که مانع نظارت دستگاه های مسئول یا امکان دادخواهی بیمار گردد.

● سعه صدر برای پذیرش راهنمایی های منطقی یا روش های متفاوت با نظر ارائه کنندگان خدمات طب سنتی توسط همکاران و صاحبنظران و حتی خود بیماران

۴. مراعات موازین شناخته شده بهداشتی در ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی

● فراهم کردن و پایبندی به کاربرد همه موازین ضروری بهداشتی به منظور پیشگیری از هرگونه زیان رسانی به سلامت بیمار و گیرندگان خدمات و نیز صدمه زدن به سلامت محیط زیست

● مراعات شرایط موارد ضروری بر اساس موازین علمی روز

۵. رعایت شئونات حرفه پزشکی در محیط کار و جامعه

● پرهیز از هرگونه رفتار مغایر با جایگاه مقدس پزشکی در محیط کار و جامعه و ایجاد وهن فردی و حرفه ای

● پایبندی عملی به ظواهر محاسن اخلاقی و توصیه های معاشرتی دینی

● پرهیز از ایجاد بی اعتمادی و بدگویی صریح و مخرب نسبت به همکاران و جامعه پزشکی سنتی و کلاسیک و اقدام مناسب و قانونی در صورت اطلاع از فرایندهای ناقض حقوق بیماران و جامعه

اصل دوم: تعهد به فقه پزشکی و رعایت امر نهی الهی بر اساس آموزه های اسلامی

اصل سوم: تعهد و پای بندی به قوانین کشور جمهوری اسلامی ایران

۱. تبعیت و هماهنگی با قوانین پزشکی

۲. تبعیت از قوانین عمومی و ناظر بر روابط خارجی

اصل چهارم: هماهنگی با نظام ملی سلامت

اصل پنجم: آموزش مسئولانه در سطوح عمومی و اختصاصی

۱. نگاه به مقوله آموزش عمومی (جامعه، بیماران، اطرافیان بیمار) با تأکید بر تدابیر حفظ الصحه به عنوان جزء لاینفک خدمات طب سنتی و مشارکت و تلاش در تحقق آن

۲. تلاش در جهت تکامل، ارتقاء کیفیت آموزش های اختصاصی طب سنتی

اصل ششم: پاسداشت و بهره گیری از میراث پزشکی ملّی ـ اسلامی

اصل هفتم: توالی تقدم پیشگیری، تدابیر حفظ الصحه، اصلاح شیوه زندگی برپایه سته ضروریه، درمان طبیعی و غذایی، درمان دارویی و سایر شیوه های درمانی

۱. اولویت تدابیر صحی در آموزش و ارائه خدمات طب سنتی

۲. احیاء ارزش های اولویت بندی حکماء در عرضه خدمات طب سنتی

اصل هشتم: تعهد به اجتناب از یکسونگری و ارجاع بیماران بر اساس انتخاب روشهای مؤثرتر و مطمئن تر

اصل نهم: تلاش مداوم در ارتقاء و توسعه علمی و تجربی با بهره گیری از دانش و فناوری پیشروی روز

اصل دهم: همکاری، همدلی و هم آوایی با حرکت های دلسوزانه قانونمند و خیرخواهانه خدانگر در طب ایرانی